ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

ΥΠΟ ΠΛΑΤΩΝΟΣ Ε. ΔΡΑΚΟΥΛΗ

 

Quid leges sine moribus … proficiunt …

Horat. Od. III 24.35

 

ΑΘΗΝΑΙ

ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΑΥΔΗ

ΣΤΑΔΙΟΥ 56

1927

 

Ανακαιφαλαιούντες τα ειρημένα κρίνομεν ότι ειδικής χρήζουν σημειώσεως αι εξής γενικαί αρχαί.

Μεθ’ όλας τας βελτιώσεις του ποινικού συστήματος, κατ’ ουσίαν επικρατεί ακόμη η αρχέγονος θεωρία της εκδικήσεως και της εκφοβίσεως, και ενόσω τα στοιχεία ταύτα δεν εκριζόνονται, ποινικόν δίκαιον αντάξιον του ανθρωπισμού εις ον αι κοινωνίαι τείνουν δεν δυνάμεθα να έχωμεν. Από της Γαλλικής Επαναστάσεως ενεκαινίσθη όλως διάφορος ηθική περί συμπεριφοράς ημών προς τον εγκληματίαν. Υπό το φως της ηθικής ταύτης το επικρατούν ποινικό σύστημα οιασδήποτε χώρας είνε παράλογον και φρούδον.

Μεθ’ όλας τας βελτιώσεις του ποινικού συστήματος, κατ’ ουσίαν επικρατεί ακόμη η αρχέγονος θεωρία της εκδικήσεως και της εκφοβίσεως, και ενόσω τα στοιχεία ταύτα δεν εκριζόνονται, ποινικόν δίκαιον αντάξιον του ανθρωπισμού εις ον αι κοινωνίαι τείνουν δεν δυνάμεθα να έχωμεν. Από της Γαλλικής Επαναστάσεως ενεκαινίσθη όλως διάφορος ηθική περί συμπεριφοράς ημών προς τον εγκληματίαν. Υπό το φως της ηθικής ταύτης το επικρατούν ποινικό σύστημα οιασδήποτε χώρας είνε παράλογον και φρούδον.

Εξαχρειόνει τον εγκληματίαν, και όσον αυστηροτέρα η ποινή τα όσον ολιγώτερον συντελεί εις την ελάττωσιν του εγκλήματος. Τα απάνθρωπα φάρμακα επιδεινόνουν τα κακά άπερ ποθούμεν να θεραπεύσωμεν. Της Αγγλίας το ποινικόν σύστημα είνε τεχνικώς, δηλαδή ποινικολογικώς, το εντελέστερον, και όμως οι καρποί του είνε αξιοθρήνητοι. Τούτο σημαίνει ότι έγκειται εν τη υφή του ποινικού συστήματος, οίον το διεμόρφωσαν οι ποινικολόγοι, να αποφέρη καρπούς αντιθέτους των επιδιωκομένων.

Η εγκληματικότης είνε βαθέως ερριζωμένη νόσος ην ουδεμία εξ όλων των εφευρεθεισών τιμωριών κατώρθωσεν ακόμη να ιάνη. Οικονομικά, κοινωνικά και φυσιολογικά αίτια είνε κατά μέγα μέρος οι γενεσιουργικοί λόγοι του κλήματος. Είνε δε λίαν δυσδιάκριτα τα όρια μεταξύ του αθεμίτου και του παρανόμου και επικρατεί μεγάλη σύγχυσις μεταξύ των δύο τούτων όρων – μεταξύ του αντικοινωνκού και του αξιοποίνου.

Λίαν σοβαρόν είναι το ζήτημα της καταλληλότητας των δικαστών. Ο ποινικός δικαστής δέον να είνε εξόχως μορφωμένος και να αμείβετε δαψιλώς. Επειδή δε το ζήτημα της βελτιώσεως του εγκληματίου έχει σπουδαιότητα πολύ μείζονα και αυτού του ζητήματος της τιμωρίας, και επειδή η ποινή δεν πρέπει να είνε εξοντωτική, αλλά πρέπει να είνε εξαγνιστική, διά ταύτα ο δικαστής πρέπει να είνε πρωτίστως ανθρωπολόγος και κοινωνιολόγος, το δε σύστημα των φυλακών επείγει να μεταμορφωθή από στρατιωτικοποινικού εις ηθικοβιομηχανικόν.